- Hồi hương ngẫu thư (Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê) là bài thơ Đường nổi tiếng trong lịch sử văn học Trung Quốc, được thi nhân Hạ Tri Chương sáng tác nhân lúc ông về thăm quê cũ ở Vĩnh Hưng, Việt Châu (nay thuộc huyện Tiêu Sơn, Chiết Giang, Trung Quốc).
- Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt Đường luật(nguyên tác)
+Dịch thơ: lục bát
- Phương thức biểu đạt: Biểu cảm
- Nội dung: Tâm trạng đau xót khi về quê cũ mà lại bị người ở quê coi là "khách xa xứ" do đã lâu không về quê, nhưng cũng đồng thời nói lên tình yêu quê hương của tác giả.
- Nghệ thuật: + Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt
+ Giọng thơ hóm hỉnh, ngậm ngùi
+ Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa tự sự và biểu cảm
+ Sử dụng phép đối
- Nhân vật
- Hạ Tri Chương(tác giả) về thăm quê vào năm 744, khi ông đã 86 tuổi.
-Cảm xúc nhân vật: ngậm ngùi tình yêu quê hương thắm thiết của một người sống xa quê lâu ngày, trong khoảnh khắc vừa mới đặt chân trở về quê cũ, ngạc nhiên, buồn tủi, ngậm ngùi, xót xa bởi mình đã trở thành khách, trở thành người lạ trên chính quê hương của mình.
- Phân tích
a. Hai câu thơ đầu
- Sử dụng từ trái nghĩa tạo nên tiểu đối trong câu thơ: trẻ - già, đi – trở về
⇒ Khắc họa thời gian xa quê của tác giả đã lâu lắm rồi
- Hình ảnh của nhà thơ khi quay trở lại quê hương:
+ Mấn mao tồi: tóc mai đã rụng, thể hiện dấu hiệu của tuổi tác, mái tó abcj đi theo thời gian.
+ Hương âm vô cải: giọng quê không đổi, giọng nói chính là nét đặc trưng của từng vùng miền, là hồn quê, nét quê thể hiện trong sắc điệu giọng nói của con người.
⇒ Câu thơ với hai về đối rất chỉnh, qua đó biểu hiện tình cảm gắn bó với quê hương của tác giả, thời gian có trôi đi, tuổi già đi nhưng giọng quê, hồn quê vẫn còn mãi trong tác giả.
⇒ Nghệ thuật tiểu đối giữa các vế trong câu có tác dụng nhấn mạnh sự tương phản giữa hình thức bên ngoài và bản chất bên trong. Tác giả sống xa quê gần như suốt cả cuộc đời nhưng vẫn nguyên vẹn là người con của quê hương.
b. Hai câu còn lại
- Tình huống trớ trêu của tác giả khi về thăm quê:
+ Người con xưa trở thành người xa lạ, “trẻ con gặp lạ không chào”.
+ Sau 50 năm xa quê, chắc lớp người cùng tuổi với tác giả không còn mấy.
+ Điều trớ trêu là đám trẻ trong làng coi tác giả là khách lạ. Nỗi xúc động dâng trào bởi tình huống bi hài đó.
=> Tâm trạng của tác giả: ngạc nhiên, buồn tủi, ngậm ngùi, xót xa bởi mình đã trở thành khách, trở thành người lạ trên chính quê hương của mình.