a- Hoàn cảnh ra đời: năm 1948 - sau khi nhà thơ trực tiếp tham gia chiến dịch Việt Bắc (thu đông năm 1947) thời kì kháng chiến chống Pháp.
* Vị trí của bài thơ:
+ Là một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất viết về người lính cách mạng của văn học kháng chiến chống Pháp .
+Với Chính Hữu, “Đ/c” chưa phải bài thơ hay nhất nhưng là bài thơ được biết đến nhiều nhất. Đây là bài thơ Chính Hữu viết tặng người bạn nông dân của mình.
b- Bố cục: 3 phần
- 7 dòng đầu: Cơ sở hình thành của tình đồng chí.
- 10 dòng tiếp: Biểu hiện và sức mạnh của tình đồng chí.
- 3 dòng cuối: Biểu tượng vẻ đẹp của tình đồng chí
c- Thể thơ: tự do
d- PTBĐ: biểu cảm + miêu tả
e- Đặc sắc nghệ thuật:
- Thể thơ: tự do, những câu thơ dài ngắn khác nhau tạo nhịp điệu linh hoạt cho bài thơ
- Giọng điệu: trầm lắng, thiết tha
- Hình ảnh thơ: chân thực, cô đọng, giàu ý nghĩa biểu tượng
- Ngôn ngữ thơ: bình dị, mộc mạc
- Sử dụng các BPNT: hình ảnh, cấu trúc thơ sóng đôi, vận dụng thành ngữ, sử dụng các BP ẩn dụ, nhân hóa, hoán dụ, điệp ngữ…
g- Nội dung (chủ đề):
Bài thơ ngợi ca tình cảm cao đẹp và thiêng liêng của những người lính trong thời kì kháng chiến chống Pháp: tình đồng chí, đồng đội gắn bó, sâu nặng và vô cùng cao cả.
h- Nhan đề:
“Đồng chí”: chỉ những người cùng chung chí hướng
- Đồng chí là tên gọi của một tình cảm mới, đặc biệt, xuất hiện từ đầu thời kỳ kháng chiến chống Pháp và phổ biến trong những năm cách mạng và kháng chiến.
- Tình đồng chí là cốt lõi, là bản chất sâu xa của sự gắn bó giữa những người lính cách mạng.
- Tên bài thơ gợi chủ đề tác phẩm: ca ngợi tình đồng chí của những người lính trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.