- Tác phẩm:
- Hoàn cảnh ra đời, xuất xứ: Bài thơ được sáng tác trong thời gian Nguyễn Khuyến cáo quan về ở ẩn ở Yên Đổ. Sau khi cáo quan về ở ẩn, Nguyễn Khuyến đã chọn cuộc sống điền viên dân dã, giản dị. Một hôm, có người bạn tri kỉ đã lâu không gặp ghé thăm, nhưng ông lại không có gì để thiết đãi bạn. Trước tình cảnh oái oăm này, Nguyễn Khuyến đã làm bài thơ Bạn đến chơi nhà để tự trào đồng thời giãi bày nỗi lòng mình.
- Thể thơ: thể thất ngôn bát cú đường luật.
- Phương thức biểu đạt: tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm
- Nghệ thuật:
- Tạo tình huống bất ngờ, thú vị
- Giọng thơ chất phác, hồn nhiên, ẩn sau câu chữ là ánh mắt lấp lánh cùng nụ cười hồn hậu, ấm áp, chân tình của nhà thơ
- Sự kết hợp nhuần nhuyễn, tinh tế giữa ngôn ngữ đời thường và ngôn ngữ bác học
- Nội dung: Bài thơ ca ngợi tình bạn chân thành thắm thiết, đậm đà, mộc mạc và tràn đầy niềm vui dân dã của tác giả.
- Nhân vật:
- Nhân vật trữ tình:
* Nhân vật chủ nhà: Là tác giả, vui mừng khi thấy bạn lâu ngày tới chơi. Khi bạn đến chơi thì nhà tuy có nhiều thứ có thể tiếp đãi bạn nhưng lại như không có bởi cải chưa ra cây, cà mới bắt đầu có nụ,… Vậy nen tác giả đã tiếp đãi bạn bằng chính tấm lòng của mình, tình cảm của mình cho bạn.
+ Gắn với cảm xúc của tác giả
- Diễn biến tâm trạng, cảm xúc của nhân vật:
+ Vui mừng khi thấy bạn lâu ngày đến chơi
+ Muốn tiếp đãi bạn đến chơi nhưng lại gặp tình huống có mà không có
+ Dí dỏm tiếp bạn bằng tình cảm chân thành của mình.