1.Tóm tắt
Mèo cứ ăn thịt chuột mãi nên chuột lo lắng tìm cách bảo vệ giống nòi. Cả làng chuột họp bàn đeo nhạc vào cổ mèo để khi mèo đến, nghe tiếng nhạc biết đường chạy. Cả làng thấy cách hay nhưng ai cũng chối làm, có anh chuột Chù không biết chối đành nhận lời. Khi chuột chù đem nhạc đến gần mèo thì bị mèo dọa nhe nanh, giơ vuốt chạy về. Bởi thế đến tận giờ, mèo vẫn cứ ăn thịt chuột.
2. Bố cục (3 phần)
- Phần 1 (từ đầu đến “ở trên ông Đồ”): Cảnh họp làng chuột
- Phần 2 (tiếp đó đến “nói lôi thôi gì nữa”): Diễn biến cuộc họp
- Phần 3 (còn lại): Thực hiện quyết định sau cuộc họp không thành
3. Giá trị nội dung
Truyện “Đeo nhạc cho mèo” miêu tả sinh động, sâu sắc làng chuột và từng loại chuột. Truyện khuyên nhủ người ta luôn phải cân nhắc đến điều kiện và khả năng thực hiện khi dự định làm một công việc nào đó. Truyện còn phê phán những ý tưởng viển vông, những kẻ ham sống sợ chết, chỉ bàn mà không dám hành động, trút công việc khó khăn, nguy hiểm cho những người dưới quyền
4. Giá trị nghệ thuật
- Cách miêu tả sinh động, cụ thể, hấp dẫn
- Mượn chuyện loài vật để khuyên nhủ, răn dạy con người
Nhân vật: làng Chuột
1. Cảnh họp làng chuột
- Nguyên nhân: mèo cứ xơi chuột mãi nên chuột tức giận
- Mục đích cuộc họp: tìm cách chống lại mèo
- Thành phần tham dự: đầy đủ mọi thành phần trong làng chuột như anh Chù, chú Nhắt, ông Cống…
2. Diễn biến cuộc họp làng chuột
- Lúc đầu:
+ Ông Cống đưa ra ý kiến nên mua một cái nhạc buộc vào cổ của mèo, để khi nào mèo đến, nghe tiếng nhạc, biết đường chạy trước
+ Cả làng chuột đều lấy làm phục ý kiến của ông Cống và đồng thanh ưng thuận
- Khi đã kiếm được nhạc, họp hội đồng chuột để phân công ai sẽ đeo nhạc cho mèo:
+ Cả hội đồng im phăng phắc, không một cái tai nào nhích, một cái răng nào nhe cả
+ Đùn đẩy trách nhiệm từ người này sang người khác, ai cũng sợ và phó thác trách nhiệm
+ Kết quả: chuột Chù phải nhận, vác nhạc đi tìm mèo
3. Thực hiện quyết định sau cuộc họp
- Thực hành:
+ Chù vác nhạc đi tìm mèo nhưng mới nghe tiếng mèo Chù đã sọ run cả mình, không dám tiến
+ Sợ lệ làng, phải đến gần, mèo nhe nanh, giơ vuốt, làm cho Chù khốn khổ chạy về báo tin cho làng
- Kết quả: cả làng nghe báo cũng sợ, bỏ chạy toán loạn và cho đến nay, chuột vẫn sợ mèo