- Tóm tắt
Một bà đỡ họ Trần người huyện Đông Triều một đêm hổ cõng vào rừng đỡ đẻ cho hổ cái. Sau đó, hổ đực đào lên một cục bạc biếu bà. Nhờ có cục bạc đó, bà sống qua được năm mất mùa đói kém. Bác tiều ở huyện Lạng Giang một lần giúp một con hổ lấy chiếc xương bị hóc, được hổ biếu một con nai tạ ơn. Khi bác tiều mất, hổ đến viếng. Mỗi lần giỗ bác tiều, hổ đều mang dê hoặc lợn đến biếu gia đình.
2. Bố cục (2 phần)
- Phần 1 (từ đầu đến “bà mới sống qua được”): Câu chuyện của con hổ với bà Trần
- Phần 2 (còn lại): Câu chuyện của con hổ với bác tiều phu
3. Giá trị nội dung
Truyện “Con hổ có nghĩa” thuộc loại truyện hư cấu, truyện nhằm đề cao ân nghĩa trong đạo lí làm người
4. Giá trị nghệ thuật
- Mượn chuyện loài vật để nói chuyện con người
- Sử dụng các biện pháp nghệ thuật: so sánh, nhân hóa,…
1. Câu chuyện của con hổ với bà Trần
Hổ cái sắp sinh con
- Hổ đực đi tìm bà đỡ Trần
- Hố đực lao tới cõng bà, chạy như bay xuyên qua bụi rậm, gai góc. Hổ luôn luôn bảo vệ sự an toàn cho bà đỡ
→ Hành động khẩn trương, quyết liệt, thể hiện tình cảm, sự lo lắng của hổ đối với người thân
- Thái độ của bà Trần: lúc đầu bà rất sợ, sau đó bà đồng ý đỡ đẻ cho hổ cái
- Cách trả ơn, đáp nghĩa của hổ đực: cung kính, lưu luyến, tặng bà một bọc bạc để bà sống qua năm mất mùa, đói kém
⇒ Hổ thủy chung, biết ơn và đền đáp ơn nghĩa cho người đã giúp đỡ mình
2. Câu chuyện của hổ với bác tiều phu
- Hổ bị hóc xương, đau đớn, bất lực
- Bác tiều phu thò tay vào cổ, lấy xương ra cho hổ
→ Sự can đảm và lòng yêu thương loài vật
- Hành động trả ơn của hổ:
+ Khi bác còn sống: mang nai đến trả ơn
+ Khi bác mất: hổ tỏ lòng thương xót, đến dụi đầu vào quan tài, từ đó, đến ngày giỗ bác, hồ mang dê, lợn đến tế
→ Đề cao ân nghĩa thủy chung
- Bài học cho bản thân: biết ơn những người đã giúp đỡ mình….